12th March – Pitambare

The Swadeshi Movement (1905–1908)
English: “The Swadeshi Movement was not merely a reaction to the Partition of Bengal but a landmark shift towards self-reliance in Indian industry, education, and culture.” Discuss the significance of the Boycott and Swadeshi resolutions in shaping future mass movements.
Marathi: “स्वदेशी चळवळ ही केवळ बंगालच्या फाळणीची प्रतिक्रिया नव्हती, तर भारतीय उद्योग, शिक्षण आणि संस्कृतीमध्ये स्वावलंबनाकडे नेणारा एक ऐतिहासिक बदल होता.” भविष्यातील जनआंदोलने घडवण्यात बहिष्कार आणि स्वदेशी ठरावांच्या महत्त्वावर चर्चा करा.
The Revolutionary Phase (Part I: 1907–1917)
English: Analyze the factors that led to the rise of revolutionary terrorism in the early 20th century. How did organizations like the Anushilan Samiti and the Ghadar Party differ in their strategies to overthrow British rule?
Marathi: २० व्या शतकाच्या सुरुवातीला क्रांतिकारी दहशतवादाच्या (क्रांतिकारी चळवळ) उदयाला कारणीभूत ठरलेल्या घटकांचे विश्लेषण करा. ब्रिटीश सत्ता उलथवून टाकण्यासाठी ‘अनुशीलन समिती’ आणि ‘गदर पार्टी’ यांसारख्या संघटनांच्या धोरणांमध्ये काय फरक होता?
The Home Rule League Movement (1916)
English: Evaluate the contributions of Annie Besant and Bal Gangadhar Tilak in the Home Rule Movement. How did this movement succeed in keeping the nationalist spirit alive during the lull of World War I?
Marathi: होम रुल चळवळीतील ॲनी बेझंट आणि बाळ गंगाधर टिळक यांच्या योगदानाचे मूल्यमापन करा. पहिल्या महायुद्धाच्या मरगळलेल्या काळात राष्ट्रवादी चैतन्य जिवंत ठेवण्यात या चळवळीला कसे यश आले?
The Swarajya Party (1923)
English: “The formation of the Swarajya Party represented a tactical shift from ‘Non-Cooperation’ to ‘Council Entry’ without abandoning the goal of Swaraj.” Critically examine the impact of C.R. Das and Motilal Nehru’s obstructionist policy within the Legislative Councils.
Marathi: “स्वराज्य पक्षाची स्थापना म्हणजे ‘स्वराज्य’ हे ध्येय न सोडता ‘असहकार’ कडून ‘मंडळ प्रवेशा’कडे (Council Entry) झालेला धोरणात्मक बदल होता.” विधिमंडळांमध्ये सी.आर. दास आणि मोतीलाल नेहरू यांच्या अडवणुकीच्या धोरणांच्या प्रभावाचे टीकात्मक परीक्षण करा.
Revolutionary Phase (Part II: 1920s–1930s)
English: Examine the ideological evolution of the revolutionary movement under the Hindustan Socialist Republican Association (HSRA). How did leaders like Bhagat Singh and Chandrashekhar Azad integrate socialist ideals into the struggle for independence?
Marathi: ‘हिंदुस्तान सोशालिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन’ (HSRA) च्या नेतृत्वाखालील क्रांतिकारी चळवळीच्या वैचारिक उत्क्रांतीचे परीक्षण करा. भगतसिंग आणि चंद्रशेखर आझाद यांसारख्या नेत्यांनी स्वातंत्र्यलढ्यात समाजवादी आदर्शांचा समावेश कसा केला?